Çanak Formasyonu Nedir? Nasıl Kullanılır?
Çanak formasyonu nedir sorusu, teknik analizle ilgilenen yatırımcılar için oldukça önemli bir konudur. Bu formasyon, özellikle uzun vadeli grafiklerde ortaya çıkar ve güçlü bir yükseliş sinyali sunar. Hisse senedi, kripto para ya da endeks fark etmeksizin, çanak formasyonu, piyasada ciddi bir trend değişimi yaşanacağına dair önemli ipuçları verir. Bu makalede, çanak formasyonunun ne olduğunu, nasıl oluştuğunu ve nasıl yorumlanması gerektiğini detaylı biçimde ele alıyoruz.
Çanak Formasyonu Nedir?
Çanak formasyonu nedir sorusu, yatırım kararlarını teknik analizle desteklemek isteyen herkesin bilmesi gereken temel yapılardan biridir. Bu formasyon, bir finansal varlığın fiyatının önce uzun bir süre boyunca düşüp sonra benzer uzunlukta yavaş yavaş yükselmesiyle oluşur. Bu hareket, grafiklerde adeta bir “çanak” ya da “yuvarlak dip” görünümünü oluşturur. Bu yapı tamamlandığında, yatırımcılara olası bir yükseliş trendinin habercisi olarak değerlendirilir.
Çanak Formasyonu Nasıl Oluşur?
Çanak formasyonu, genellikle şu üç aşamada gelişir:
- Düşüş Evresi: Fiyat belirli bir tepe seviyesinden düşmeye başlar. Bu düşüş genellikle hacmin azaldığı ve piyasada satış baskısının sürdüğü bir dönemdir.
- Dip Oluşumu: Fiyat, belirli bir seviyede uzun süre yatay seyir izler. Bu evrede hacim oldukça düşüktür. Piyasada ne satıcı ne de alıcı baskın durumdadır. Kararsızlık ön plandadır.
- Yükseliş Evresi: Fiyat, yavaş yavaş yeniden toparlanır ve başlangıçtaki tepe seviyesine kadar yükselir. Bu hareket genellikle hacimde artışla desteklenir.
Bu üçlü yapı grafik üzerinde bir çanak görünümü oluşturur. Formasyonun tamamlanması, fiyatın eski tepe seviyesini kırmasıyla gerçekleşir.
Çanak Formasyonunun Özellikleri
Çanak formasyonu nedir sorusunu daha net yanıtlamak için bu yapının temel özelliklerine göz atmak gerekir:
- Oluşum süresi uzundur: Genellikle haftalık ve aylık grafiklerde görülür. Kısa vadeli grafiklerde güvenilirliği düşer.
- Hacim hareketi önemlidir: Dip bölgesinde hacim azalır, tepe seviyesine yaklaştıkça hacim artar.
- Güvenilir bir trend dönüş sinyalidir: Tepe kırıldıktan sonra genellikle ciddi bir yükseliş ivmesi görülür.
- Katlanarak kazanç fırsatı yaratabilir: Doğru zamanlamayla giriş yapan yatırımcılar için yüksek getiri potansiyeli taşır.
Çanak Formasyonu Nerelerde Görülür?
Bu formasyon, sadece borsada değil, kripto para, emtia, forex pariteleri gibi birçok finansal piyasada da görülebilir. Özellikle volatilitenin yüksek olduğu ve yatırımcı ilgisinin zamanla arttığı piyasalarda daha belirgin hale gelir.
Çanak formasyonu örneklerine;
- Endekslerde (BIST 100, S&P 500)
- Temettü hisselerinde
- Değer yatırımcılığı ile öne çıkan şirketlerde
- Güçlü hikayesi olan altcoin grafiklerinde
sıklıkla rastlanır.
Çanak Formasyonu Nasıl Kullanılır?
Çanak formasyonu nedir sorusunun yanı sıra, en çok merak edilen başlık “nasıl kullanılır?” sorusudur. Bu formasyonu kullanarak yatırım kararı almak için izlenmesi gereken adımlar şunlardır:
- Formasyonun tamamlanmasını bekleyin: Fiyatın başlangıçtaki tepe seviyesini yukarı kırması formasyonun tamamlandığını gösterir. Bu kırılım teyit edilmeden işlem açmak risklidir.
- Hacim onayını kontrol edin: Kırılım sırasında hacim artışı varsa sinyal daha güvenilirdir. Hacimsiz kırılımlar genellikle yanıltıcı olabilir.
- Hedef fiyat hesaplayın: Çanağın derinliği kadar bir yukarı hareket hedeflenir. Örneğin, tepe noktası 100 TL, dip noktası 80 TL ise, formasyon kırıldığında 120 TL hedeflenebilir.
- Stop-loss belirleyin: Tepe kırılımı sonrası fiyat yeniden bu seviyenin altına düşerse formasyon bozulmuş olabilir. Bu durumda zarar kesme stratejisi uygulanmalıdır.
- Kademeli alım ve kâr alımı planı yapın: Tüm sermayeyi tek noktadan girmek yerine, çanağın kırılması ve hacim onayıyla birlikte kademeli alım stratejisi tercih edilmelidir.
Çanak Formasyonunun Güçlü ve Zayıf Yönleri
Her teknik yapıda olduğu gibi, çanak formasyonu da avantaj ve dezavantajlar barındırır. İşte bilinmesi gerekenler:
Avantajları:
- Trend dönüşlerini erkenden yakalama fırsatı sunar
- Uzun vadeli yatırımcılar için güçlü sinyaller üretir
- Hacim analiziyle birlikte kullanıldığında başarı oranı yüksektir
Dezavantajları:
- Oluşum süresi uzundur; sabır gerektirir
- Yanıltıcı kırılımlar olabilir
- Düşük hacimle oluşan yapılar risklidir
Bu yüzden her zaman teknik analize ek olarak temel analiz desteğiyle birlikte değerlendirme yapılmalıdır.
